Akdeniz’in en büyük yuvalama kumsalı Antalya Belek’te yavru carettaların denize ulaşma dönemi başladı. Yaklaşık 100 yuvadan çıkan 4-5 bin yavru Akdeniz’le buluşurken, yuva sayısının 2 bin 500’ü aşması bekleniyor.
IUCN’nin nesli tehlike altındaki türler listesinde yer alan caretta caretta deniz kaplumbağaları için kritik dönem başladı. 29,5 kilometrelik uzunluğuyla Akdeniz Havzası’nın en büyük yuvalama kumsalı olan Belek’te her gün onlarca yavru kaplumbağa yuvalarından çıkarak denize ulaşıyor.
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, yavru çıkışlarının yaklaşık 10 gün önce başladığını belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Şu anda Belek bölgesinde 2 bin 200 yuvayı geçtik. Bir taraftan yuvalardan yavru çıkmaya başlarken, diğer taraftan erişkin kaplumbağaların yuvalama süreci devam ediyor. Yuva sayısı bakımından muhtemelen 2 bin 500’ü de geçeceğiz. Şu ana kadar 100 civarında yuvadan yavru çıkışı oldu. Bu da 4-5 bin yavrunun denize ulaştığı anlamına geliyor.”
32 YILDIR SÜREN KORUMA MÜCADELESİ
1994 yılından bu yana yürütülen koruma projesi 32. yılına girdi. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve BETUYAB desteğiyle EKAD tarafından sürdürülen projede bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı.
Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında toplam 21 yuvalama kumsalı bulunuyor. Deniz kaplumbağalarının yumurtaları hava sıcaklığına bağlı olarak 45-60 günlük kuluçka sürecinin ardından açılıyor.
YUVALAMA VE ÇIKIŞ AYNI ANDA YAŞANIYOR
Dr. Canbolat, temmuz ayının hem yuvalama hem de yavru çıkışının eş zamanlı yaşandığı benzersiz bir dönem olduğunu vurguladı. Ergin bireylerin yuvalama sürecinin temmuz sonuna kadar devam ettiğini, yavru çıkışlarının ise eylül sonuna kadar sürdüğünü aktardı.
EN BÜYÜK TEHDİT KUMSALA GİREN ARAÇLAR
Belek’ten itibaren özellikle Boğazkent ve Denizkent sahillerinde yoğun yuvalama olduğunu belirten Dr. Canbolat, geceleri kumsala giren araçların en büyük tehdit olduğunu söyledi.
“Ağır araçlar kumu sertleştirdiği için yavruların yuvadan çıkışlarına engel oluyor. Bu bölgede en büyük sorunlardan biri bu. Diğeri, her tarafta çöpler var.“
Köprüçay’ın denize döküldüğü alanın her iki yakasındaki 1 kilometrelik bölgelerde yaklaşık bin yuva oluştuğunu aktaran Dr. Canbolat, bu yoğunluğun alanı son derece hassas kıldığını vurguladı.
SAZLIKLAR YAKILIYOR, YAVRULAR YOLUNU ŞAŞİRİYOR
Kumsaldaki sazlıklar arkadan gelen yapay ışıkları doğal olarak perdeleyerek yavruların denizi bulmasını kolaylaştırıyor. Ancak bu sazlıklar zaman zaman yakılıyor. Dr. Canbolat, projenin ilk yıllarında sazlıkların çok daha gür olduğunu hatırlatarak ışık kirliliğinin yavruların denizin tersine yönelmesine neden olduğunu belirtti.
’20 YILDIR HER SABAH ÇÖP TOPLUYORUM’
Uzun yıllardır Boğazkent kumsalında balık tutan Mehmet Gökbulut, carettaların hem yuvalama anlarına hem de yavruların denize yolculuğuna tanıklık ettiğini anlattı. Kırık cam şişelerin hem kaplumbağalar hem insanlar için büyük tehlike oluşturduğuna dikkat çeken Gökbulut şöyle konuştu:
“20 yıldır burada her sabah çöpleri de toplamaya çalışıyorum. Çöplerden ziyade cam kırıkları çok tehlikeli. Adam buraya tatile geliyor 1 hafta. Tatil biter ama o cam kırıklarından biri etkilense ne olacak?“
Gökbulut, emniyet ve belediye görevlilerinin sahile araç girişini engellemek için acil önlem alması gerektiğini söyledi.
(DHA)
