“`html
✓ 2016 yılında başlayan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) endeksli tahvil ihracı, bu yılın 14 Ocak tarihine geldiğinde 217 milyar lira tutarında bir enflasyon farkı ile karşılaştı.
✓ Günümüzde TÜFE’ye endeksli tahvillerin toplam stoku ne kadar dersiniz? Şaşıracaksınız, tam 660,5 milyar lira! Üstelik bu rakamın 199 milyar lirası, 2022-2025 dönemindeki yüksek enflasyondan etkilenmiş durumda. Eğer enflasyon düşmezse, ödeme miktarları da azalmaz.
Maliye Bakanlığı, Ocak ayı bütçe gerçekleşmelerini açıkladığında, en fazla konuşulan konulardan biri, 456 milyar liralık faiz ödemeleri oldu. Bu tutar, Cumhuriyet tarihi boyunca görülmemiş bir miktar.
Ocak ayındaki yüksek faiz ödemeleri, hangi borçlanma kağıtlarından kaynaklandığını belirlediğinde, “Gelecek süreçte benzer sorunlarla karşılaşacak mıyız?” sorusu akıllarda belirdi.
Özetle, durum şu:
“Evet, mevcut durumda 660,5 milyar liralık TÜFE’ye endeksli senet bulunuyor.”
Ayrıca şöyle bir gerçek var:
“Bu senetlerin bir kısmı, üçte biri yüksek enflasyondan nasibini aldı ve bu durum için yapabileceğimiz pek bir şey kalmadı.”
Eğer enflasyon düşmezse, tüm vatandaşlar için mali açıdan zorlu günler bizi bekliyor!
“Tüm vatandaşlar” ifadesini özellikle vurgulamak istiyorum; çünkü yüksek faiz ödendiğinde, bunun Hazine’nin kendi cebi olduğunun farkına varamayanlar mevcut.
Ocak’ta Eşi Görülmemiş Faiz Ödemeleri
Ocak ayındaki yüksek faiz ödemelerinin neden olduğu endişeleri daha iyi anlamak için bazı belirgin durumlara göz atalım.
Bu ödemelerin bu kadar yüksek olacağı, Maliye Bakanlığı’nın iç borç ödeme projeksiyonları sayesinde önceden belliydi. Ancak ödemelerin büyüklüğü, bütçeyle birlikte yeniden gündeme gelince daha çok dikkat çekti.
Maliye Bakanlığı, yüksek faiz ödemelerine yönelik açıklama yapma gereği hissetti.
Bakanlığın açıklamasına göre, Ocak ayındaki yüksek faiz ödemeleri geçmişteki enflasyon dinamikleri üzerinden bütçeye yansımaktadır:
“Ocak ayındaki faiz ödemesinin %53’ü, on yıl önce ilk ihraç edilen TÜFE’ye endeksli devlet iç borçlanma senetlerinin vadesi dolarken ödenen enflasyon farkından oluşmaktadır.”
Bu senetler, 27 Ocak 2016 tarihinden itibaren yedi kez ihraç edildi. Son ihraç ise 6 Ekim 2021 tarihinde gerçekleşti ve toplam ihraç tutarı 20,2 milyar lirayı buldu.
14 Ocak 2026’da bu senetlerin vadesi doldu ve enflasyon farkı olarak toplam 217 milyar lira ödendi. Bu ödemede hangi yılların enflasyon farklılıkları etki etmiştir, bakalım…
İlgili senetler için yaklaşık 5 milyar lira, 2016-2025 dönemi; 6,4 milyar lira, 2017-2025 dönemi ve 8,8 milyar lira da 2021-2025 enflasyon farkı olarak ödendi.
Yani bu enflasyon farkları neredeyse 1’e 10 oranında gerçekleşti.
Elimizde şu an 660,5 milyar liralık TÜFE’ye endeksli senet stoku var. Bu senetler için ileride ödenecek enflasyon farkı miktarı ne olur dersiniz? Belki de oldukça yüksek bir rakam!
Yüksek Enflasyon Vurgunu 199 Milyar Lirayı Buldu
660,5 milyar liralık senetlerin bir kısmı için yapabileceğimiz pek bir şey kalmadı. Çünkü 199 milyar liralık kısmı, yüksek enflasyondan etkilenmiş durumda.
Bu miktarın hemen hemen hepsi 2022’ten önce ihraç edilen senetlerden oluşmakta ve o yılların enflasyonundan doğrudan etkilenmiştir.
Sonuç olarak, devam eden yüksek enflasyon durumunda, bu yükü azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak neredeyse imkansız.
On Yıllık İhraca Son Verildi
Açıklamanın sonunda dikkat çeken bir cümle var:
“Bu dönemde on yıllık vadeli Tüfe’ye endeksli tahvil ihracı kademeli olarak azaltılmış ve 2024 yılından itibaren bu senetlerin ihracına son verilmiştir.”
Burada önemli bir ayrım var; bütün senetlerin ihracından değil, sadece on yıllık olanlardan bahsediliyor.
14 Ocak’ta 22,6 milyar liralık beş yıllık TÜFE’ye endeksli senet ihraç edildi!
“`
About the Author
