Dünya Kupası’nda tarihi anlar… 90 dakikalık ‘anti-emperyalist protesto’ maça damga vurdu!

2026 Dünya Kupası‘nda Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile Kolombiya arasında oynanan karşılaşma, sahadaki mücadeleden çok tribünlerdeki sıra dışı bir protestoyla gündeme geldi.

Karşılaşma sırasında tribünlerde bulunan Kongolu bir taraftarın, ülkedeki antiemperyalist mücadelenin sembolü, Patrice Lumumba‘nın heykel pozunu birebir taklit ederek yaklaşık 90 dakika boyunca hareketsiz kalması dikkat çekti.

Kırmızı ceket ve mavi pantolondan oluşan kıyafetiyle Lumumba’yı temsil eden taraftarın görüntüleri kısa sürede sosyal medyada viral oldu.

HE'S FINALLY HERE.

After missing DR Congo's opener because of visa issues, Lumumba has taken his place for Colombia vs DR Congo. pic.twitter.com/8tG7d77onn

— Sports on Predict (@predictdotsport) June 24, 2026

Sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılan görüntüler, Afrika’nın sömürgecilik geçmişini ve Lumumba’nın siyasi mirasını yeniden dünya gündemine taşıdı.

Birçok kullanıcı eylemi, “Afrika’nın sömürgecilik karşıtı hafızasına yapılan sembolik bir gönderme” olarak yorumladı. Protestonun, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğal kaynakları üzerinde bugün de devam eden toplumsal mücadeleye atıfta bulunduğu belirtildi.

PATRİCE LUMUMBA KİMDİR?

Patrice Lumumba, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin bağımsızlık sürecinin en önemli siyasi figürlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1960 yılında Belçika’dan bağımsızlığını kazanan Kongo’nun ilk başbakanı olan Lumumba, ülkenin doğal kaynakları üzerindeki yabancı kontrolüne karşı çıkmasıyla tanındı.

30 Haziran 1960’ta düzenlenen bağımsızlık töreninde yaptığı konuşmada Belçika sömürge yönetimini açık şekilde eleştiren Lumumba, kısa sürede hem ülke içindeki rakiplerinin hem de Soğuk Savaş döneminin büyük güçlerinin hedefi haline geldi. Görevde yalnızca birkaç ay kalabilen Lumumba, 1961 yılında siyasi rakipleri tarafından yakalanarak öldürüldü.

NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?

Patrice Lumumba, bağımsızlığın ardından başlayan siyasi kriz sırasında görevden uzaklaştırıldı ve Eylül 1960’ta Albay Joseph Mobutu‘nun gerçekleştirdiği darbeyle fiilen iktidardan düşürüldü. Kısa süre sonra tutuklanan Lumumba, aylarca kötü koşullarda tutulduktan sonra 17 Ocak 1961‘de ayrılıkçı Katanga Bölgesi‘ne gönderildi. Burada ağır işkenceye maruz kalan Lumumba, iki yakın çalışma arkadaşıyla birlikte kurşuna dizilerek infaz edildi.

Suikastın ardından cesedinin bir mezara gömüldüğü, ancak daha sonra olayın izlerini ortadan kaldırmak amacıyla mezardan çıkarıldığı ortaya çıktı. Yıllar sonra Belçikalı polis komiseri Gerard Soete‘nin ifadeleri, Lumumba’nın naaşının parçalandığını ve asit içerisinde yok edildiğini ortaya koydu.

Belçika’nın 2001 yılında yürüttüğü parlamento soruşturması, Belçikalı yetkililerin olaydaki sorumluluğuna işaret ederken, ABD gizli servisi CIA‘nın, Lumumba’nın iktidardan uzaklaştırılması yönündeki faaliyetleri uzun yıllardır yeni araştırmalarla belgeleniyor.

Patrice Lumumba

CHE, ONDAN NASIL BAHSETMİŞTİ?

Patrice Lumumba’nın etkisi yalnızca Afrika ile sınırlı kalmadı. Küba Devrimi‘nin öncülerinden Ernesto Che Guevara da Lumumba’yı emperyalizme karşı mücadelenin en önemli sembollerinden biri olarak gördü. Che, 11 Aralık 1964’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu‘nda yaptığı ve tarihe geçen konuşmasında, Kongo’daki gelişmelere özel bir yer ayırarak Lumumba’nın ölümünü sömürgeciliğin ve yabancı müdahalenin en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösterdi.

Konuşmasında Lumumba’yı ’emperyalizmin suçlarının kurbanı’ olarak nitelendiren Che, Kongo’nun bağımsızlık mücadelesinin dış müdahalelerle bastırıldığını savundu. Lumumba’nın öldürülmesinin yalnızca bir liderin tasfiyesi değil, Afrika halklarının kendi kaderini tayin hakkına yönelik bir saldırı olduğunu belirten Che, onun adını anti-emperyalist direnişin sembollerinden biri olarak andı.

Aradan geçen onlarca yıla rağmen Lumumba’nın adı, Afrika’dan Latin Amerika’ya, dünyanın dört bir yanında, bağımsızlık ve egemenlik mücadelesiyle özdeşleştirilmeye devam ediyor. Lumumba, aynı zamanda, ‘Afrika’nın Che Guevarası’ olarak da anılıyor.

Patrice Lumumba

PROTESTO İÇİN NELER DEDİLER?

Dünya Kupası tribünlerinde gerçekleştirilen bu tarihi eylem, birçok kişi tarafından ’emperyalizme karşı direniş’ mesajı olarak değerlendirildi. Sosyal medyada paylaşılan yorumlarda, şu ifadeler öne çıktı:

• “Liderler öldürülebilir, ancak fikirler yaşamaya devam eder.”
• “Lumumba hâlâ Afrika’nın vicdanında yaşıyor.”
• “Muazzam bir hafızaya sahip bir ülke, alzheimerli bir ülke ile karşı karşıya geldi.”
• “Emperyalistler her ne kadar bedenini yok etmiş olsalar da, onu tarihten silmeyi başaramadılar”
• “Lumumba, Trump’ın siyah göçmenlere karşı inşa ettiği duvarları aşmayı başardı!”
• “Brezilyalıyım ve eyleminizi takdirle karşılıyorum. Çok mutluyum! YAŞASIN LUMUMBA!”
• “Sevgili Lumumba kardeşim, Meksika’ya hoş geldin!”
• “Ben Kolombiyalıyım; Kolombiya, sınıf ayrımcılığı ve ırkçılığın hüküm sürdüğü bir ülke. Kongoluların, köklerine ve tarihlerine bu kadar özen göstermeleri gerçekten takdire şayan…”